مشارکت در جرم چیست؟

وب سایت حقوقی دادیار به معرفی و بررسی تخصصی مشارکت در جرم چیست؟و شرایط مشارکت در جرم چیست؟پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مشارکت در جرم
مشارکت در جرممشارکت در جرم

مقدمه مشارکت در جرم:

جرم ، به موجب ماده ی دو قانون مجازات اسلامی ، جرم عملی است که  برای آن توسط قانون گذار ، مجازات در نظر گرفته است .

ارتکاب جرم ، ممکن است به صورت تنهایی انجام گیرد و یا اشخاص  متعدد در ارتکاب جرم مداخله داشته باشند .

با توجه به نکات فوق ، در می یابیم که

ارتکاب جرم به سه صورت ممکن است انجام گیرد .

در این مقاله به طور مختصر راجع به مباشرت در جرم و معاونت در جرم صحبت می کنیم و سپس به طور خاص و تفصیلی به اصطلاح مشارکت در جرم می پردازیم .

مباشرت در جرم :

در صورتی که شخصی خود مرتکب جرم شده باشد ، اصطلاحا مباشر جرم می باشد .

مباشر جرم در واقع مرتکب و متهم اصلی می باشد .

مشارکت در جرم :

ارتکاب و وقوع برخی از جرایم ، ممکن است که توسط اشخاص متعدد انجام‌ گیرد .

در صورتی می توانیم مشارکت در جرایم را محقق بدانیم که مطابق ماده ی صد و بیست و پنج قانون مجازات اسلامی ، شرایط زیر وجود داشته باشد .

شرایط مشارکت در جرم :

برای تحقق مشارکت در جرم ، در واقع این امر که ارتکاب جرم ، به تنهایی امکان پذیر می باشد و یا خیر و هم چنین  این امر که تاثیر رفتار هر یک از شرکا در ارتکاب جرم ، به چه صورت می باشد ، اهمیتی ندارد و در صورت وجود شرایط فوق ، مشارکت در جرم محقق شده است حتی اگر تاثیر رفتار یکی از شرکا در ارتکاب جرم ، ۸۰ درصد و تاثیر رفتار دیگری ، ۲۰ درصد باشد ، باز هم مشارکت در جرم محقق شده است .

مجازات شرکای جرم :

مشارکت در جرم
مشارکت در جرم

شرکای جرم ، مطابق ماده ی صد و بیست و پنج قانون مجازات اسلامی ، هر یک به مجازات فاعل مستقل جرم ، محکوم خواهند شد .

در اجرای حکم فوق ، تفاوتی در میزان تاثیر رفتار هر یک از شرکا در ارتکاب جرم ، اهمیت  و  نقشی نداشته و در واقع تمامی شرکای جرم ، به مجازات فاعل مستقل جرم ، محکوم خواهند شد .

البته این امر در خصوص مجازات قانونی صادق بوده و قاضی محکمه در تعیین مجازات قضایی برای هر یک از شرکا ، با توجه به معیار هایی هم چون وجود جهات مخففه و .. دارای اختیار بوده و می تواند هر یک از این شرکای جرم را مطابق نظر خود ، مجازات نماید .

به طور مثال ، مجازات قانونی جرمی ، ۴ تا ۷ سال حبس تعزیری می باشد .

قاضی محکمه می تواند یکی از شرکا را به ۴ سال حبس و دیگری را به ۷ سال حبس محکوم نماید .

مشارکت در جرایم غیر عمدی :

در جرایم غیر عمدی نیز ، مشارکت در جرم محقق است .

علت این امر ، این است که در ماده ی صد و بیست و پنج قانون مجازات اسلامی ، وجود سوء نیت و عمد در ارتکاب جرم ، شرط نمی باشد بنابراین در جرایم غیر عمد نیز مشارکت در جرم محقق می باشد .

شرایط مشارکت در جرایم غیر عمد :

مجازات شرکا در جرایم غیر عمدی ، مجازات فاعل مستقل جرم می باشد .

مشارکت در جرایم حدی و قصاص :

مشارکت در جرم
مشارکت در جرم

در جرایم حدی و قصاص نیز مانند جرایم تعزیری ، مجازات فاعل مستقل جرم می باشد .

بنابراین ، در صورتی که دو نفر مرتکب قتل یک شخص شوند ، هر دو نفر در صورت وجود سایر شرایط ، به قصاص محکوم می شوند .

مشارکت در جرایم مستوجب دیه :

در جرایم مستوجب دیه ، در واقع مجازات مرتکبین جرم ، با توجه به تاثیر رفتار هر یک از مرتکبین در جرم تعیین می شود .

انواع شرکت در جرم :

مشارکت در جرایم ، به چند صورت قابل تصور می باشد :

شرکت در فعل ، به معنای این است که شرکا در عملی واحد ، مشارکت دارند . اما شرکت در نتیجه این است که اگر که رفتار ارتکابی شرکا متفاوت می باشد اما در نهایت تمامی این رفتار ها ، دارای نتیجه ی واحدی می باشند .

ممکن است که در وقوع یک جرم ، هم سبب و هم مباشر وجود داشته باشد و در واقع وقوع جرم ، مستند به رفتار و فعل هر دو باشد ، در این صورت نیز مشارکت در جرم رخ داده است . به طور مثال شخصی به مجنی علیه سم داده و دیگری با ایراد جراحت ، مرتکب مرگ مجنی علیه شوند و قتل مستند به رفتار هر دو باشد .

اقتران زمانی در افعال مجرمانه ی شرکا ، شرط تحقق مشارکت در جرم نمی باشد و بنابراین حتی اگر هر یک از شرکا در زمان های مختلف ، به رفتار مجرمانه مبادرت ورزد و وقوع جرم ، مستند به رفتار تمامی شرکا باشد ، در این صورت مشارکت در جرم محقق شده است .

در این صورت شخص جانی به اندازه ای که مرتبط با رفتار مجرمانه ی او باشد ، مسئولیت خواهد داشت .

معاونت در جرم و تفاوت با مشارکت در جرم :

در وقوع جرایم مختلف ، ممکن است که اشخاص متعدد ، به عناوین مختلف مداخله داشته باشند .

در صورتی که شخص ، در عملیات اجرایی و مادی  جرم ، مداخله نداشته باشد اما به طرق دیگری  ، در ارتکاب جرم مداخله داشته باشد ، ممکن است که معاون جرم محسوب شود .

برای تحقق معاونت در جرم ، بر خلاف مشارکت ، وحدت قصد و هم چنین اقتران و یا تقدم زمانی فعل معاون شرط می‌ باشد .

معاون جرم به نحو زیر ، ممکن است که در وقوع جرم نقش داشته باشد:

شخصی که بدون دخالت در عنصر مادی جرم ، به رفتار های فوق پرداخته و در ارتکاب جرم توسط مباشر ، نقش تاثیر گذاری داشته باشد ، در این صورت ، این شخص تحت عنوان معاونت در جرم ، ممکن است که قابل تعقیب و مجازات باشد .

بر خلاف مشارکت در جرم که شرکا ، لزوما به مجازات فاعل مستقل جرم محکوم‌ می شوند ، در برخی از جرایم ، معاون جرم ، ممکن است که فاقد مسئولیت کیفری باشد .

مجازات معاون جرم :

مشارکت در جرم
مشارکت در جرم

در سه جرم زیر مجازات معاونت ، با موارد فوق متفاوت است :

معاونت در جرایم افراد نا بالغ  :

مطابق ماده ی صد و بیست و هشت قانون مجازات اسلامی ، در صورتی که شخصی در جرم فرد نا بالغی معاونت نماید ، به حداکثر مجازات قانونی همان جرم محکوم خواهد شد .

بنابراین ، معاونت در جرم ، از لحاظ مجازات شخص معاون و شرایط تحقق آن ، با مشارکت در جرم متفاوت است .

سبب اقوی از مباشر :

سبب ، عاملی است که در عنصر مادی و اجرایی جرم ، مداخله ندارد اما نقش آن در وقوع جرم ، به گونه ای است که در صورت نبود سبب ، جرم نیز محقق نمی شد .

سبب اقوی از مباشر ، سببی است که از مباشر جرم ، تحت عنوان یک ابزار و وسیله ای در جهت ارتکاب جرم  استفاده کرده  است .

به طور مثال ، شخصی که یک طفل را به سرقت وا می دارد ، در این صورت ، طفل فاقد مسئولیت بوده و بنابراین ، سبب اقوی از مباشر شناخته شده و به مجازات جرم ارتکابی محکوم خواهد شد .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *