ارث فرزند نامشروع چیست؟

وب سایت حقوقی دادیار به معرفی و بررسی تخصصی ارث فرزند نامشروع چیست؟و شرایط ارث فرزند نامشروع پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ارث فرزند نامشروع و مفهوم توارث :

ارث فرزند نامشروع
ارث فرزند نامشروع

وکیل ارث در شیراز در مورد توارث این گونه میگوید که :توارث به رابطه ای اطلاق می شود که بین شخص متوفی و اقوام او برقرار است و باعث می‌شود که بازماندگان شخص بعد از فوت از او ارث ببرند. به همین سبب باید یک رابطه خویشاوندی بین افراد وجود داشته باشد تا رابطه توارث ایجاد شود.

به شکل کلی ارث به خویشان نسبی و خویشان سببی فرد میرسد. اما یک سوالی که ابهاماتی در ذهن اشخاص ایجاد می‌کند آن است که آیا فرزند نامشروع نیز دارای ارث است یا خیر؟ وضعیت ارث فرزند زنازاده یا ولد الزنا به چه ترتیب خواهد بود ؟ آیا فرزند نامشروع درست مانند ولد مشروع با پدر و مادر و خویشاوندان خود رابطه ارث بری خواهد داشت؟

مفهوم فرزند نامشروع :

برقراری عقد ازدواج بین زن و مرد آثار گوناگون مالی و غیرمالی را در روابط آن ها با هم و رابطه شان با فرزندان ایجاد می‌کند و وضعیت حضانت و پرداخت نفقه به فرزند و دریافت اجازه برای ازدواج دختران از مصادیق این حقوق و تکالیف قانونی در رابطه بین فرزند و پدر و مادر است.

اما برخی اوقات در جامعه با موضوعاتی روبرو می‌شویم که در این موارد در هنگام برقراری رابطه نزدیکی بین زن و مرد رابطه ازدواج به درستی بین آن ها جاری نشده است و از این رابطه طفلی به دنیا می‌آید.

در این فرض در رابطه با این فرزند، فرزند زنازاده یا ولد الزنا تلقی می شود و در مورد آن این ابهام پیش می آید که آیا رای قانونی فرزند زنازاده همانند فرزند مشروع است یا خیر؟ به بیان دیگر در ارتباط بین بچه نامشروع پدر و مادر او چه حقوق و تکالیفی ایجاد خواهد شد؟

مفهوم فرزند زنا زاده :

زنازاده که در فقه به او ولد زنا نیز گفته می‌شود و در حقوق امروزی او را فرزند طبیعی می شناسند، به طفلی اطلاق می شود که در موقع انعقاد نطفه او رابطه درستی بین پدر و مادرش برقرار نشده و هردو والدین یا یکی از آن ها بر عدم وجود رابطه زناشویی اطلاع داشته باشند و از هر آن چه در قانون راجع به آثار نسب نامشروع مقرر شده است فقط در مورد رابطه بین فرزند و پدر و مادری جاری می باشد که در هنگام انعقاد نطفه بر عدم رابطه زناشویی مطلع باشند. زیرا اگر جاهل باشند نسبت ب طفل به دنیا آمده نسبت به طرف نادان، نسب حاصل از شبهه و تابع احکام آن می‌شود.

آیا جنین زنا زاده و نامشروع از پدر خود ارث میبرد از مادر چطور شما میتوانید پاسخ این سوال ها را در مقاله سهم الارث جنین مطاله نمایید.

انواع نسب :

نسب در لغت به مفهوم خویشاوندی و خاندان است. اما در اصطلاح حقوقی یک رابطه خونی و طبیعی بین فرزند و پدر و مادر او برقرار می شود که در آن یک فرزند به شکل مستقیم از برقراری رابطه نزدیکی بین پدر و مادر حاصل شده است. برای این که مفهوم نسب روشن شود ابتدا باید به انواع نسب پرداخت.

نسب مشروع و قانونی :

ارث فرزند نامشروع
ارث فرزند نامشروع

مقصود از نسب مشروع و قانونی هنگامی می‌باشد که در موقع انعقاد نطفه، زن در ازدواج دائم یا موقت با مرد باشد و بین آن ها رابطه زناشویی درستی برقرار شده باشد.

نسب حاصل از شبهه :

اگر در زمان انعقاد نطفه بین زن و مرد رابطه ازدواج به درستی واقع نشده باشد اما پدر یا مادر یا یکی از آن ها در شک و شبهه قرار داده باشد نسبت به به طرفی که در شبه قرار داشته نسب حاصل از شبه خواهد بود و شبهه به مفهوم اشتباه می باشد و این اشتباه حاصل از نادانی است. مثلاً زن و مرد یا یکی از آن ها به سبب نادانی نسبت به موضوع ممنوعیت ازدواج با خواهر زن و به گمان این که ازدواج با خواهر زن حلال است و حرام نیست با هم ازدواج می کنند.

در صورتی که قانون، ازدواج با خواهر زن را باطل می داند. حال اگر در پی رابطه نزدیکی آن دو ، فرزندی به دنیا بیاید نسب فرزند نسبت به طرفی که در ناآگاهی قرار داشته نسب حاصل از شبهه خواهد بود.

نسب نامشروع

مفهوم نسب نامشروع حاصل از زنا وقتی مطرح می‌شود که بین زن و مرد رابطه نزدیکی و انعقاد نطفه به شکل صحیح واقع نشده یا یکی از آن ها یا هر دو نسبت به این موضوع آگاهی نداشته باشند. در این صورت فرزند حاصل از این رابطه نامشروع نسبت به طرفی که آگاه به باطل بودن ازدواج بوده است نامشروع تلقی می شود.

بر این اساس هر یک از حالت هایی که در بالا ذکر شده اگر پیش بیاید فرزند حاصل از نزدیکی بین زن و مرد می تواند در سه حالت حقوقی قرار بگیرد؛ یا مشروع تلقی می شود یا ناشی از شبهه و خطا خواهد بود یا نامشروع باشد.

ارث فرزند نامشروع :

با توجه به مقررات  و احکام فقهی از جمله موانع ارث بری ولادت ناشی از زنا می باشد. با عنایت به آن چه در ماده ی ۸۶۱ قانون مدنی مقرر شده است اساس ارث بردن اشخاص از یکدیگر دو چیز می باشد. نسب و سبب. در مورد طفل ناشی از رابطه نامشروع ، قانون بر این باور است که زنا مانعی برای برقراری رابطه نسبیت بین فرزند نامشروع و پدر و مادر و خواهد بود.  به همین سبب ولد زنا از پدر و مادر خود ارث نخواهد برد.

ارث فرزند نامشروع
ارث فرزند نامشروع

از لحاظ قانونی به منظور ارث بری باید یک رابطه خونی یا سببی بین طفل و پدر و مادر او برقرار باشد. در صورتی که فرزند نامشروع نسبت مشروعی با والدین خود ندارد، بنابراین ارث نخواهد برد و پیرو همین موضوع در ماده ی ۸۸۴ قانون مدنی صراحتاً وضعیت ارث فرزند نامشروع تعیین شده است.

با عنایت به این ماده ولد زنا هم از والدین خود ارث نخواهد برد و هم از خویشانش. به دنبال آن با توجه به ماده ی ۸۸۴ قانون مدنی مقرر شده است که ولد زنا از پدر و مادر و اقوام خود ارث نخواهد برد اما چنان چه حرمت رابطه‌ای که فرزند حاصل از آن می باشد در مورد یکی از پدر و مادر ثابت شود و نسبت به دیگری بر اساس اکراه و شبهه ی به زنا باشد فرزند تنها از یک سمت و خویشاوندان او ارث خواهد برد و برعکس.

شرایط ارث بری فرزند نامشروع :

با عنایت به آن چه که پیشتر به آن اشاره شد ارث فرزند نامشروع به او نمی‌رسد. اما در قسمت اخیر ماده ی ۸۸۴ قانون مدنی شرایطی در نظر گرفته شده است که اگر وجود داشته باشد فرزند حاصل از آن ها قادر است ارث ببرد.

با توجه به این ماده ولد زنا از پدر و مادر و خویشاوندان آن ها ارث نخواهد برد اما اگر حرمت روابطی که فرزند نتیجه آن می باشد در مورد یکی از پدر و مادر به اثبات برسد و در مورد طرف دیگر بر اساس اکراه یا شبهه به زنا باشد فرزند تنها از یک طرف و خویشاوندان ارث خواهد برد و این رابطه به شکل برعکس نیز صادق است .

بنا بر این در ماده ی  ۸۸۴ قانون مدنی اصل بر آن است که فرزندان نامشروع ارث ندارند اما برداشت دیگری که از قسمت  اخیراً به شکل استثنا می‌توان کرد آن است که اگر یکی از طرفین یا هر دوی آن ها در عمل زناشویی که انجام شده است دچار اشتباه شده باشند یا نسبت به رابطه جاهل باشند نسبت به آن طرف فرزند ارث خواهد برد و برعکس .

استثنا ارث بری فرزند نامشروع :

برخی اوقات اتفاق می‌افتد که یکی از دو طرف زنا و هر دو در مورد این که عمل زنا تلقی می‌شود یا نه دچار سهو و خطا هستند یا اصلاً نادان به این رابطه می باشند یعنی این آگاهی را ندارند که عمل آن ها زنا تلقی می‌شود بلکه فکر می‌کنند که مشروعیت دارد .

مثلا زن و مردی به مدت شش ماه با هم در عقد موقت قرار دارد و بدون آن که به زمان صیغه عنایت داشته باشند با هم رابطه برقرار می‌نمایند در صورتی که گمان می برند هنوز زن و شوهر حساب می‌شوند. اما در واقع مدت زمان صیغه و عقد موقت آن ها به پایان رسیده است و از لحاظ قانونی در این دوره فرزند به دنیا آمده دارای نسبت با خانواده خود می باشد و قادر است از آن ها ارث ببرد. زیرا به سبب این شبهه در عمل زنا رابطه ارث بری بین فرزند و والدین آن ها ایجاد شده است .

در فرض فوق چنان چه مرد آگاه بوده و زن نادان بوده است که عمل زنا انجام شده یا خیر فرزند از مادر ارث خواهد برد و چنان چه زن نسبت به زنا بودن رابطه آگاهی داشته اما مرد دچار خطا شده است فرزند از پدر ارث می برد. اگر هر دو طرف نسبت به موضوع آگاه بودند که فرزند از هر دو ارث می برد.

رای وحدت رویه در مورد  ارث فرزند نامشروع :

ارث فرزند نامشروع
ارث فرزند نامشروع

از نظر رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور که درست مانند قانون لازم‌ الاتباع می‌باشد بین طفل مشروع و طفل نامشروع از نظر حقوق و تکالیف هیچ فرقی برقرار نیست و با توجه به ماده ی ۸۸۴ قانون مدنی فقط رابطه تعارض بین اطفال نامشروع و پدر و مادر آن ها از بین می رود.

بنابراین حقوق و تکالیف طبیعی فرزند مثل حضانت و ولایت و نفقه ی فرزند به جای خود باقی می‌ماند و حتماً باید به اداره ثبت احوال اعلام ولادت شود و پدر برای فرزند نامشروع دریافت شناسنامه کند و این موضوع اجباری تلقی می‌شود. اما راجع به ارث بردن فرزند نامشروع از پدر و مادر خود بر اساس این رای ارث نخواهند برد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *